Abdullah Ocalan: Kush është shefi i militantëve kurdë, që kërkon paqe me Turqinë?
Udhëheqësi militant 75-vjeçar, Abdullah Ocalan, ka kaluar një çerek shekulli në burg, pasi udhëhoqi Partinë e tij Komuniste të Kurdistanit (PKK) për të marrë armët kundër shtetit turk dhe për të luftuar për një atdhe kurd. Tani ai bën thirrje për paqe.
Të enjten, Ocalan, nga qelia e tij në burgun e ishullit Imrali në Detin Marmara, në jug të Stambollit, i bëri thirrje PKK-së që të dorëzojë armët dhe të shpërbëhet, një veprim i cili nëse do të merret parasysh nga luftëtarët e tij do t’i japë fund kryengritjes së tyre 40-vjeçare dhe do të ketë implikime të gjera për rajonin më të gjerë.
Ocalan, i nderuar nga lëvizja politike pro-kurde, por i përçmuar nga shumica e turqve për fillimin e konfliktit në vitin 1984, e bëri thirrjen katër muaj pasi u kërkua ta bënte këtë nga një aleat i Presidentit Recep Tayyip Erdogan.
Si Erdogan, ashtu edhe partia opozitare pro-kurde DEM, kanë shprehur mbështetje për përpjekjet për t’i dhënë fund luftimeve që kanë vrarë më shumë se 40 mijë njerëz, kanë riformuar politikën turke dhe qytete e rajone në të gjithë juglindjen.
“Unë po bëj thirrje për dorëzimin e armëve dhe marr përgjegjësinë historike për këtë thirrje”, tha Ocalan në një letër të bërë publike të enjten nga anëtarët e partisë DEM pasi e kishin vizituar në qelinë e tij të burgut.
Ocalan u kap në Kenia nga forcat speciale turke në vitin 1999. Pavarësisht se u burgos, ai vazhdoi të kishte ndikim të konsiderueshëm, por është e paqartë se sa ndikim ka ai tani mbi PKK-në, luftëtarët e së cilës janë kryesisht të vendosur në malet e Irakut verior fqinj.
Në mesazhin e tij të enjten Ocalan i kërkoi partisë së tij të mbajë një kongres dhe të pranojë zyrtarisht të shpërbëhet.
Ideja e ri-angazhimit me Ocalan u hodh në tetor nga një politikan i pamundur – Devlet Bahçeli, një lider i partisë ultra-nacionaliste dhe aleati kryesor parlamentar i Erdoganit, i cili tronditi vendin kur sugjeroi se Oçalan mund të lirohej nëse arrinte që PKK t’i jepte fund kryengritjes së saj.
Lufta mbushur me dhimbje
Ocalan e pa kulmin e profilit të tij gjatë një procesi paqeje 2013-2015 midis shtetit turk dhe luftëtarëve të tij të PKK. Kryeministri i atëhershëm, Erdogan e konsideroi Ocalanin si çelësin e përpjekjeve për t’i dhënë fund luftimeve.
Nga qelia e tij e burgut, Ocalan – i referuar me dashuri si Apo nga nacionalistët kurdë – u bë i njohur. Fotot në mediat turke treguan një imazh të mirë të një figure me flokë të thinjur, mustaqe dhe të qeshur, në kontrast të mprehtë me fotot e kaluara të tij në lodhje luftarake duke mbajtur një pushkë sulmi.
“Kjo luftë e lëvizjes sonë 40-vjeçare, e cila ka qenë e mbushur me dhimbje, nuk ka shkuar dëm, por në të njëjtën kohë është bërë e paqëndrueshme,” tha Ocalan në një deklaratë të lexuar para turmave të mëdha në festimet e Vitit të Ri kurd në mars 2015.
Ato bisedime ishin më të afërta që ai do të arrinte për të arritur një zgjidhje të negociuar të konfliktit. Katër muaj më vonë procesi i paqes u rrëzua dhe konflikti hyri në fazën e tij më të përgjakshme, të fokusuar në zonat urbane juglindore.
Sot, konflikti është i përqendruar kryesisht në Irakun verior ku është vendosur PKK.
Ocalan lindi në një familje fshatare në fshatin juglindor të Omerli dhe idetë e tij politike u formësuan në mes të betejave të dhunshme në rrugë midis bandave të krahut të majtë dhe të djathtë në vitet 1970.
Ai u nda nga e majta turke për të themeluar PKK-në në vitin 1978, duke u zotuar të luftojë për një shtet të pavarur të Kurdistanit pas braktisjes së fakultetit të shkencave politike të Universitetit të Ankarasë.
PKK, e cilësuar si një grup terrorist nga Turqia, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian, drejtohej nga Ocalan nga Siria derisa Turqia kërcënoi me luftë në 1998, duke e detyruar Damaskun ta dëbonte atë.
Ai kërkoi strehim në Rusi, më pas në Itali dhe Greqi, përpara se të kapej në kryeqytetin kenian, Nairobi, në vitin 1999.
Duke u shfaqur i hutuar dhe i dëshpëruar, ai u dërgua në Ankara i ruajtur nga komandot turq dhe u dënua me vdekje. Dënimi i tij u ndryshua në burgim të përjetshëm, ku ai qëndron që atëherë.