Gjeopolitika e naftës e maskuar si 'luftë kundër drogës'

Në Ekuador, 57% e kontejnerëve të bananeve që nisen nga Guayaquil dhe mbërrijnë në Antwerp janë të ngarkuara me kokainë

Gjatë kohës sime si kreu i Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Drogën dhe Krimin (UNODC), udhëtova shpesh në Kolumbi, Bolivi, Peru dhe Brazil, por kurrë në Venezuelë. Thjesht nuk kishte nevojë.

Bashkëpunimi i qeverisë venezueliane në luftën kundër trafikut të drogës ishte ndër më të mirët në Amerikën e Jugut, i rivalizuar vetëm nga rekordi i Kubës. Kjo e bën narrativën e Trump për një “narko-shtet” në Venezuelë të tingëllojë si shpifje e motivuar gjeopolitikisht.

Raporti Botëror për Drogën i vitit 2025 tregon një histori, që është e kundërta e narrativës së përhapur nga administrata Trump. Pjesë pas pjese, raporti çmonton gënjeshtrën gjeopolitike të ndërtuar rreth “Cartel de los Soles”, një entitet aq mitik sa përbindëshi i liqenit Ness, por që është i dobishëm për të justifikuar sanksionet , bllokadat dhe kërcënimet për ndërhyrje ushtarake kundër një vendi i cili, rastësisht, ndodhet në një nga rezervat më të mëdha të naftës në planet.

Një vend margjinal në tregtinë globale të drogës

Raporti i UNODC-së i vitit 2025 është shumë i qartë dhe duhet t’i turpërojë ata që e kanë demonizuar Venezuelën përmes retorikës. Raporti e përmend vetëm shkurtimisht Venezuelën, duke deklaruar se një sasi e vogël e prodhimit kolumbian të drogës kalon nëpër vend në rrugën drejt Shteteve të Bashkuara dhe Evropës. Sipas OKB-së, Venezuela ka konsoliduar statusin e saj si një territor i lirë nga kultivimi i gjetheve të kokës, kanabisit dhe kulturave të ngjashme, si dhe nga prania e karteleve kriminale ndërkombëtare.

Ky dokument thjesht konfirmon gjetjet e 30 raporteve të mëparshme vjetore, të cilat nuk e trajtuan trafikun e drogës venezueliane, sepse nuk ekziston. Vetëm 5% e drogës kolumbiane kalon tranzit nëpër Venezuelë. Në këtë kontekst, në vitin 2018, ndërsa 210 ton kokainë kaluan nëpër Venezuelë, Kolumbia prodhoi ose tregtoi deri në 2,370 ton, 10 herë më shumë, dhe Guatemala prodhoi ose tregtoi 1,400 ton.

Po, e lexuat saktë. Guatemala është një korridor droge 7 herë më i rëndësishëm sesa supozohet se është “narko-shteti” venezuelian. Megjithatë, askush nuk flet për këtë sepse Guatemala historikisht ka përbërë vetëm një pjesë të vogël të totalit global, 0.01% të drogës së vetme që i intereson Trump: naftës.

“Cartel de los Soles” mitik: Trillim hollivudian

“Karteli i Shpatullave” është produkt i imagjinatës së Trump. Dyshohet se drejtohet nga presidenti i Venezuelës. Megjithatë, nuk përmendet në raportin e agjencisë kryesore botërore kundër drogës apo të ndonjë agjencie tjetër kundër krimit, qoftë evropiane apo jo. As edhe në një shënim në fund të faqes. Kjo heshtje shurdhuese duhet ta bëjë këdo që ka një fije ndjenje kritike të reflektojë. Si mundet që një grup i krimit të organizuar, mjaftueshëm i fuqishëm për të justifikuar një shpërblim prej 50 milionë dollarësh, të injorohet plotësisht nga të gjitha agjencitë e përfshira në përpjekjet kundër drogës?

Me fjalë të tjera, ajo që reklamohet si një super-kartel i denjë për një serial në Netflix është në fakt një koleksion rrjetesh të vogla lokale, lloji i krimit të vogël që gjendet në çdo vend, përfshirë Shtetet e Bashkuara, ku gati 100,000 njerëz vdesin çdo vit nga mbidozat e opioideve që nuk lidhen me Venezuelën, por që kanë të bëjnë të gjitha me Big Pharma-t amerikane.

Ekuadori, qendra e vërtetë që askush nuk dëshiron ta shohë

Ndërsa Uashingtoni ngre spektrin e Venezuelës, qendrat e vërteta të trafikimit të drogës po lulëzojnë pothuajse të pashqetësuara. Për shembull, në Ekuador, 57% e kontejnerëve të bananeve që nisen nga Guayaquil dhe mbërrijnë në Antwerp janë të ngarkuara me kokainë. Autoritetet evropiane sekuestruan 13 ton kokainë në një anije spanjolle që vinte nga portet ekuadoriane, të cilat kontrollohen nga kompani që mbrohen nga zyrtarët e qeverisë ekuadoriane.

Bashkimi Evropian prodhoi një raport të detajuar mbi portet e Guayaquil, duke dokumentuar se si “grupet mafioze kolumbiane, meksikane dhe shqiptare veprojnë gjerësisht në Ekuador”. Shkalla e vrasjeve në Ekuador është rritur nga 7.8 për 100,000 banorë në vitin 2020 në 45.7 në vitin 2023. Megjithatë, Ekuadori përmendet rrallë. A ndodh kjo sepse Ekuadori prodhon vetëm 0.5% të naftës në botë dhe qeveria e tij nuk e sfidon kontrollin e SHBA-së në Amerikën Latine?

Rrugët e vërteta të drogës: gjeografia kundrejt propagandës

Gjatë kohës sime në UNODC, një nga mësimet më të rëndësishme që nxora ishte se gjeografia nuk gënjen. Rrugët e drogës ndjekin një logjikë të qartë të bazuar në afërsinë me qendrat e prodhimit, lehtësinë e transportit, korrupsionin e autoriteteve lokale dhe praninë e rrjeteve të vendosura kriminale. Venezuela nuk arrin të përmbushë pothuajse të gjitha këto kritere.

Kolumbia prodhon mbi 70% të kokainës në botë. Peruja dhe Bolivia mbulojnë pjesën më të madhe të 30% të mbetur. Rrugët më logjike për të arritur tregjet amerikane dhe evropiane janë nëpërmjet Paqësorit në Azi, nëpërmjet Karaibeve lindore drejt Evropës dhe në rrugë tokësore nëpërmjet Amerikës Qendrore drejt Shteteve të Bashkuara. Gjeografikisht, Venezuela është në disavantazh për të tre rrugët kryesore, pasi kufizohet me Atlantikun Jugor. Logjistika kriminale do të thotë që Venezuela luan vetëm një rol të vogël në teatrin e madh të trafikimit ndërkombëtar të drogës.

Kuba, shembulli i turpshëm

Gjeografia nuk gënjen, por politika mund ta anashkalojë atë. Edhe sot, Kuba përfaqëson standardin e artë të bashkëpunimit kundër drogës në Karaibe. Edhe pse është një ishull jo shumë larg bregdetit të Floridës, një bazë teorikisht e përsosur për trafikimin e drogës drejt Shteteve të Bashkuara, në praktikë, është e parëndësishme. Kam vërejtur vazhdimisht agjentë të DEA-s dhe FBI-së që admirojnë politikat rigoroze kundër drogës të komunistëve kubanë.

Venezuela Chaviste ka ndjekur vazhdimisht modelin kubanez në luftën kundër drogës, të inauguruar nga vetë Fidel Castro, që përfshin bashkëpunimin ndërkombëtar, kontrollin territorial dhe shtypjen e aktiviteteve kriminale. As Venezuela dhe as Kuba nuk kanë pasur ndonjëherë sipërfaqe të mëdha toke të kultivuara me kokainë dhe të kontrolluara nga krimi i organizuar.

Bashkimi Evropian (BE) nuk ka interesa të veçanta në naftë në Venezuelë, por është i interesuar në luftimin e trafikut të drogës që prek qytetet e saj. BE-ja hartoi Raportin e saj Evropian për Drogën 2025. Ky dokument bazohet në të dhëna reale, jo në mendime të dëshiruara gjeopolitike, dhe nuk e përmend Venezuelën as edhe një herë si një korridor për tregtinë ndërkombëtare të drogës.

Ky është ndryshimi midis analizës së ndershme dhe një narrative të rreme dhe fyese. Evropa ka nevojë për të dhëna të besueshme për të mbrojtur qytetarët e saj nga droga, prandaj prodhon raporte të sakta. Në të kundërt, Shtetet e Bashkuara kërkojnë justifikim për politikat e tyre të naftës dhe për këtë arsye prodhojnë propagandë të maskuar si inteligjencë.

Sipas raportit evropian, kokaina është droga e dytë më e përdorur në 27 vendet e BE-së, dhe burimet kryesore të furnizimit janë identifikuar qartë: Kolumbia për prodhim, dhe Amerika Qendrore dhe rrugë të ndryshme përmes Afrikës Perëndimore për shpërndarje. Venezuela dhe Kuba thjesht nuk shfaqen në këtë tablo.

Megjithatë, Venezuela demonizohet sistematikisht, në kundërshtim me çdo parim të së vërtetës. Në kujtimet e tij pas dorëheqjes, ish-drejtori i FBI-së, James Comey, zbuloi motivet e pathënë pas politikave amerikane ndaj Venezuelës. Trump i tha atij se qeveria e Maduros ishte “ulur mbi një mal me naftë që ne duhet ta blejmë”. Kjo nuk ka të bëjë me drogën, krimin apo sigurinë kombëtare. Ka të bëjë me naftën për të cilën SHBA-të preferojnë të mos paguajnë.

Është Donald Trump ai që meriton një shpërblim ndërkombëtar për krimin e “shpifjes sistematike kundër një shteti sovran që synon përvetësimin e burimeve të tij të naftës”. /Përshtatur nga Lantidiplomatico/

Pino Arlacchi ishte zv. Sekretar i Përgjithshëm i Zyrës së Kombeve të Bashkuara në Vjenë dhe Drejtor Ekzekutiv i Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Drogën dhe Krimin (UNODC).