Si po sabotohen hetimet e dosjes së mbetjeve toksike, Balluku arkitektja e aferës, pak ditë para skandalit firmosikontratën me firmën kroate.
Prej 11 muajsh, 102 kontejnerë me mbetje të dyshuara të rrezikshme me burim furrat e kompanisë Kurum International qëndrojnë në Porto Romano Ngarkesa u nis nga porti i Durrësit në fillim të korrikut të vitit 2024 me destinacion Tajlandën, u bllokua në Singapor pas sinjalizimit të Rrjetit të Veprimit të Bazelit dhe më 28 tetor 2024 u rikthye në Shqipëri me anijen Moliva. Që atë ditë, kontejnerët u sekuestruan dhe u zhvendosën në Porto Romano ku vazhdojnë të rrinë nën diell e shi, ndërsa dosja hetimore e Prokurorisë së Durrësit ka mbetur thuajse e pandryshuar.
Por si mund të heshtë drejtësia kur në Shqipëri u dhanë prova të qarta se organizohet një aktivitet i mirëfilltë mafioz me tregtinë e mbetjeve të rrezikshme. Kjo tregti është e pamundur të realizohet pa korruptimin e institucioneve shtetërore që përgjigjen për sigurinë e kufijve. Një prej arkitekteve kryesore që ka lëvizur fijet në skandalin e mbetjeve me përmasa që tejkalon kufijtë e Shqipërisë është Belinda Balluku.
Të dhënat tregojnë se mbetjet e prodhuara nga kompania turke “Kurum”, e cila operon në zonën e Elbasanit, janë eksportuar jashtë Shqipërisë nëpërmjet kompanisë “Sokolaj” shpk, nën hundën ose, me shumë mundësi, me dijeninë e plotë të Autoritetit Portual të Durrësit, pasi siç e tregoi qartë Artur Meçollari, ish-zv.komandant i Forcave Detare, Kodi IMDG (Kodi Ndërkombëtar i Mallrave të Rrezikshme Detare) është i detyrueshëm sipas Konventës Ndërkombëtare për Sigurinë e Jetës në Det (SOLAS) dhe Konventës Ndërkombëtare për Parandalimin e Ndotjes nga Anijet (MARPOL) dhe në Portin e Durrësit, autoriteti i zbatimit të tij është Autoriteti Portual Durrës. Por gjithë kjo situatë nuk mbaron me kaq. Nuk mund të dënohet vetëm drejtori i Portit të Durrësit, pasi faktet që do të renditim më poshtë të shoqëruara me pikëpyetje dhe mistere për pazare të pista që janë bërë nën tavolinë, implikojnë gjithë shtetin.
Implikimi i Ballukut
Para se skandali për mbetjet toksike te Kurum drejt Tajlandës të bëhej publik, kompania gjermane EMS Shipping and Trading GMBH, që menaxhon portin lindor të Durrësit prej 11 vjetësh, e ka shitur koncesionin tek një kompani kroate. Në vendimin e aksionerëve të shoqërisë, që është depozituar në QKB më 26 gusht 2024, thuhet se kompania EMS e ka nënshkruar marrëveshjen për shitjen e të gjithë kapitalit aksionar tek SCAPHA D.O.O. më 7 qershor 2024. Kompania kroate SCAPHA D.O.O menaxhon edhe portin e Splitit në Kroaci. “EMS do t’i transferojë Blerësit 100% të aksioneve të zotëruara në shoqërinë e projektit EMS APO që po kryen aktivitetet e koncesionit sipas Kontratës së Koncesionit dhe do t’i transferojë Blerësit të gjitha të drejtat dhe detyrimet e Shoqërisë që rrjedhin nga kontrata e koncesionit dhe/ose dispozitat ligjore përkatëse”, thuhet në vendim. Sipas transaksioneve të bëra mes kompanive, rezulton se koncesioni është shitur për një vlerë prej 13 milionë euro.
Ndërkohë vlera e këtij koncesioni të miratuar nga qeveria Berisha më 6 maj 2013, ishte 2,069,371,737 lekë, për një periudhë 35 vjeçare. Një dekadë më pas, vazhdimësia e koncesionit u vendos në pikëpyetje nga planet për zhvendosjen e portit dhe zëvendësimin e tij me “Durrës Port Yachts and Marina” i qeverisë shqiptare në bashkëpunim me investitorin nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Muhamed Alabbar. Referuar dokumenteve të depozituara në QKB, akti i transferimit total të aksioneve është bërë më 31 korrik 2024, në favor të kompanisë kroate, e cila do të operojë në port 24 vite të tjera.
Kjo shitje e koncesionit ka marrë edhe firmën e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë, ndërkohë vetë Balluku më 28 gusht e bëri përgjegjëse kompaninë gjermane EMS për lejimin e ngarkesës së dyshuar toksike, me destinacion Tajlandën. Ministrja Balluku, që është bërë pjesë e kësaj marrëveshje okulte me firmën e saj, duhet t’i shpjegojë shqiptarëve dhe opinionit publik se si është e mundur që një kompani paguan të paktën 13 milionë euro, për një koncension që nuk ekziston më dhe mbi të cilin ka një arbitrazh. Kompania koncensionare gjermane e Portit të Durrësit, i ka kërkuar në Arbitrazh Qeverisë Shqiptare 40 milionë euro, sipas tyre për prishje të kontratës.
Ndërkohë që gjyqi në arbitrazh vazhdon, zevëndëskryeministrja Belinda Balluku ka lejuar që ky koncensionar, i cili i kërkon 40 milionë euro qeverisë, të shesë koncensionin te një subjekt i ri, pas të cilit nuk dihet se kush fshihet. Çfarë i ka premtuar qeveria shqiptare pronarëve të rinj të koncensionit? A vazhdon gjyqi në arbitrazh apo është vendosur kusht tërheqja nga arbitrazhi? Pse është mbajtur i fshehtë transferimi i koncensionit dhe a është vendosur në qershor largimi i kompanisë koncensionare gjermane për të vazhduar në qetësi trafikun e mbetjeve toksike nga Porti i Durrësit? Balluku duhet të shpjegojë detaje nga marrëveshja dhe kush është pronari i ri kroat, për të cilin mediat e huaja shkruajnë se ai ka bërë shumë dëme në portin e Splitit në Kroaci.
Mediat gjermane gjithashtu kanë drejtuar gishtin nga Balluku për procedurën e dyshimtë me koncesionin që favorizon një kompani kroate fiktive dhe me lidhje të mundshme kriminale, që sipas artikujve këto interesa të errëta shkonin deri në Amerikën Latine. Gjermania kërkoi vitin e kaluar transparencë nga qeveria për procesin dhe marrëdhëniet që rrethojnë këtë kontratë të rëndësishme strategjikisht. Madje artikujt në median gjermane përmenden se pjesë e kësaj afere të dyshimtë qëndron dhe një oligark shqiptar.
About The Author
